Erken Doğum Nedir?

Sağlıklı bir hamilelik 40 hafta sürer. Gebeliğin 20. haftasından sonra ve 37. haftadan önce gerçekleşen doğumlar prematüre olarak kabul edilir. Yani 37. gebelik haftasından önce doğan bebekler prematüre bebek olarak tanımlanır. Prematüre bebeklerin büyük çoğunluğu yoğun bakım gerektirir. Bu nedenle bebeğin yeni doğan yoğun bakım ünitesinde kalma süresi bebeğin mevcut durumuna göre değişmektedir.

Rahim ağzının açılmasına neden olan düzenli kasılmalara bağlı erken doğumun kesin nedeni net olmamakla birlikte birçok faktörün erken doğum riskini artırdığı düşünülmektedir. Bazı kadınlarda risk faktörleri olmasa bile erken doğum gerçekleşebilir. Erken doğumun ne demek olduğunu ve nelere sebep olduğunu iyi bilmekte fayda vardır.

Erken Doğumun Belirtileri Nelerdir?

Birçok anne adayı, erken doğum belirtilerinden biri olan hamileliğin farklı aşamalarında kasılmalar yaşar. Sahte kasılmalar olarak da adlandırılan Braxton Hicks kasılmaları, doğum sancıları ile karıştırılabilir. Braxton Hicks kasılmalarını tanımak, anneleri doğum sürecine hazırlayacak ve anne adaylarının gereksiz yere paniklemesini önleyecektir. İlk hamilelikte genellikle fark edilmeyen yanlış kasılmaların varlığı için bir doktora danışmak anne adaylarına yardımcı olabilir.

Gebelik ve doğum sürecinde izlem planı; anne adayının tıbbi öyküsü, gebelik haftası, bebekle ilgili bulgular ve doğum yapılacak merkezin koşulları birlikte değerlendirilerek oluşturulmalıdır [1][2].

Doğum kasılmaları ile yanlış kasılmalar arasında birçok fark vardır. Bunlardan en önemlisi büzülme tutarlılığıdır. Kasılmalar her 10 dakikada bir veya daha sık meydana gelir. Kasılmalar olabilir önemli olan ne sıklıkta ve sürekli mi oluyor buna dikkat edilmelidir. Fakat yalancı olan kasılmalar sık olmaz ve uzun sürmez.
Braxton Hicks kasılmaları genellikle ağrıya neden olmaz. Ağrı olsa bile genellikle karın ön bölgesinde hissedilir. Ayrıca pozisyon değiştiğinde kasılma veya ağrı kaybolma eğilimindedir. Semptomları anlamak erken doğumu önlemek için önemlidir.

Braxton Hicks Kasılmaları

Yaşadığınız kasılmanın Braxton Hicks kasılma olup olmadığını anlamanın en kolay yolu, pozisyon değişikliği ile ağrı ve kasılmanın azalıp azalmadığını kontrol etmektir. Aşağıdaki erken doğum belirtilerine sahipseniz öncelikle doktorunuzu bilgilendirmelisiniz. Ektopik doğum belirtileri şu şekilde sıralanabilir:

Doğum şekli kararı tek bir kritere göre değil; anne ve bebeğin güvenliği, önceki doğum öyküsü ve güncel muayene bulguları dikkate alınarak verilmelidir [2][3].

• Bulantı, kusma ve ishal gibi enfeksiyonlara benzer belirtiler.
• Her 10 dakikada bir veya daha fazla şiddetli hale gelen bir kasılma hissetmek,
• Karnın alt kısmında adet dönemlerini andıran ağrı ve kramplar veya yoğun gaz,
• Küçük kanama ve lekelenme dahil tüm vajinal kanamalar,
• Sırtın ve belin büyük bir kısmının pozisyonu değiştirilse bile ağrı geçmez,
• Sulu, kanlı veya mukus benzeri vajinal akıntı,
• Vajina veya pelvik bölgede baskı hissi,
• Vajinadan su gelmesi veya sürekli damlaması.

Doğumun Yakında Geleceğini Hissedebiliyor musunuz?

Her anne adayının doğum sırasındaki ve hamilelikteki deneyimi farklıdır. Anne adayının vücudundaki değişiklikleri doğumdan önce takip etmek, doğumun yaklaştığını size bildirebilir. Doğum sırasında, anne adaylarında genellikle aşağıdaki değişiklikler olur:

Gebelikte ortaya çıkan belirtiler her zaman aynı anlama gelmez; kanama, şiddetli ağrı, düzenli kasılma veya bebek hareketlerinde azalma gibi durumlarda gecikmeden değerlendirme gerekir [1][3].

• Aniden enerjik hissetmek,
• Artan idrar talebi,
• Değişken ruh hali,
• Endişe,
• İştah azalması,
• Sık temiz hava ihtiyacı,
• Vajinadan şiddetli akıntı,
• Yürüme zorluğu.

Erken Doğum Riski Azaltılabilir mi?

Sağlıklı, sürekli bir gebeliğin erken doğuma yol açıp açmayacağını önceden belirlemek imkansızdır. Ancak bazı faktörler erken doğum riskini artırabilir. Bu faktörlerden kaçınmak hamileliğin normal şekilde devam etmesine yardımcı olur.
Doktor tarafından belirlenen aralıklarla yapılan muayeneler ve hamilelik sırasında gerekli muayeneler, olası erken doğum riskinin kontrol altına alınmasında oldukça etkilidir. Özellikle idrar yolu enfeksiyonları ve vajinal enfeksiyonlar erken doğuma neden olabilir. Bu nedenle enfeksiyonun erken teşhisi ve tedavisi çok önemlidir. Erken doğum riskini azaltmak için aşağıdaki önlemler alınabilir:

Doğum sonrası dönemde fiziksel iyileşme, ruhsal durum, emzirme ve enfeksiyon bulguları birlikte izlenmelidir [1].

• Çok fazla fiziksel güç gerektiren ağır işlerle uğraşmayın,
• Düzenli olarak bir doktora görünün,
• Düzenli olarak su kullanın,
• İki gebelik arasındaki sürenin altı aydan az olmaması,
• Kendinizi ateşli hastalıklardan koruyun,
• Kimyasal kullanmaktan kaçının,
• Beslenmeye dikkat edilmeli sağlıklı ve düzenli olarak beslenilmelidir.
• Sigarayı ve içkiyi tamamen bırakmak,
• Yardımcı üremeye yardımcı IVF kullanmayı planlayan bir hamilelikte birden fazla embriyo yerleştirmekten kaçının.

Referanslar

• [1] WHO - Recommendations on antenatal care for a positive pregnancy experience - Gebelik izlemi, danışmanlık ve güvenli takip için uluslararası öneriler.
• [2] WHO - Intrapartum care for a positive childbirth experience - Doğum süreci, doğumda destek ve güvenli bakım ilkeleri için rehber.
• [3] ACOG - Clinical Guidance: Obstetrics - Gebelik, doğum ve kadın sağlığı uygulamaları için klinik rehber arşivi.