Myomektomi Nedir?
Myomektomi, rahimde bulunan miyomların cerrahi olarak çıkarılmasını içeren bir işlemdir. Miyomlar, rahmin kas tabakasında gelişen ve çoğunlukla iyi huylu (kanser olmayan) tümörlerdir. Boyutlarına ve konumlarına bağlı olarak çeşitli semptomlara yol açabilirler; ancak bazı durumlarda hiçbir belirti göstermeyebilirler. Myomektomi, miyomların neden olduğu sorunları gidermek için uygulanan etkili bir cerrahi yöntemdir [1].
ACOG (Amerikan Kadın Doğum Uzmanları ve Jinekologlar Koleji), miyomektomiyi; rahim korumak isteyen veya gelecekte gebe kalmayı planlayan hastalarda semptomatik miyomların cerrahi tedavisinde önerilen bir yöntem olarak tanımlamaktadır [1].
Myomektomi Türleri
Myomektomi, uygulanış şekline göre farklılık gösterir. ACOG, mümkün olan durumlarda minimal invaziv yaklaşımın tercih edilmesini önermektedir [1]. En yaygın myomektomi türleri şunlardır:
- Laparoskopik Myomektomi: Karın bölgesinde küçük kesikler yapılarak kamera (laparoskop) ve cerrahi aletler yardımıyla miyomların çıkarıldığı minimal invaziv yöntemdir. İyileşme süreci açık cerrahiye göre daha hızlıdır.
- Histeroskopik Myomektomi: Miyomlar rahim içinde yer alıyorsa tercih edilir. Cerrahi aletler vajina ve rahim ağzından geçirilerek miyomlara ulaşılır; herhangi bir dış kesi yapılmaz.
- Açık Cerrahi Myomektomi (Laparotomi): Büyük boyutlu veya çok sayıda miyomun çıkarılması gerektiğinde uygulanır. Karın bölgesinde daha büyük bir kesi yapılır; iyileşme süreci diğer yöntemlere kıyasla daha uzundur.
Myomektomi Kimlere Uygulanır?
ACOG'a göre myomektomi; rahmi korumak isteyen veya gelecekte gebelik planlayan, semptomatik miyom tanısı almış hastalarda öncelikli cerrahi seçenek olarak değerlendirilir [1]. Aşağıdaki durumları yaşayan kadınlar için uygun bir tedavi seçeneği olabilir:
- Ağır adet kanamaları veya adetler arası anormal kanama
- Pelvik ağrı veya baskı hissi
- Gebe kalmakta güçlük veya tekrarlayan düşük
- Miyomların neden olduğu idrar yolu problemleri
- Karın alt bölgesinde şişlik veya dolgunluk hissi
Miyom Belirtileri Nelerdir?
Miyomlar bazı kadınlarda hiçbir belirti oluşturmayabilir; yalnızca rutin muayenelerde tespit edilebilir. Belirti veren miyomlarda ise şu semptomlar görülebilir:
- Zorlu ve yoğun adet kanaması
- Sırt ve kasık bölgesinde ağrı
- İdrar yaparken yanma veya ağrı
- Karın ve alt karın bölgesinde şişlik
- Cinsel ilişki sırasında ağrı
Miyom tanısı için uzman bir jinekoloğa başvurulmalıdır. Tanı süreci; pelvik muayene, ultrason ve gerektiğinde pelvik MR görüntülemesini kapsar [2].
Myomektomi Ameliyatı Nasıl Yapılır?
Myomektomi ameliyatı, miyomun boyutuna, sayısına ve konumuna göre laparoskopik (kapalı) veya açık yöntemle gerçekleştirilir [1].
Laparoskopik myomektomi, karın bölgesine açılan küçük kesiklerden kamera ve aletler yardımıyla yapılır. İşlem sonrası hasta genellikle 1 gece hastanede gözlem altında tutulur; iyileşme süreci ortalama 3-4 haftadır.
Açık myomektomi (laparotomi), karın bölgesinde tam kesi yapılarak uygulanır. Büyük ve yaygın miyomlarda tercih edilir. Ameliyat sonrası ortalama 2-3 gün hastanede kalış gerekebilir; iyileşme süreci 4-6 haftadır.
Her iki yöntemde de ameliyat süresi ortalama 1-2 saat arasında değişebilir. ACOG, myomektomi sonrası yeni miyom gelişimi riskinin bulunduğunu ve hastaların bu konuda bilgilendirilmesi gerektiğini belirtmektedir [1].
Myomektomi Sonrası İyileşme Süreci
Myomektomi sonrası iyileşme süreci, uygulanan cerrahi yönteme bağlı olarak değişir [1][2]:
- Laparoskopik / Histeroskopik yöntemler: İyileşme genellikle daha hızlıdır; birkaç gün içinde hafif günlük aktivitelere dönülebilir. Tam iyileşme 3-4 haftada tamamlanır.
- Açık cerrahi: İyileşme süreci 4-6 hafta sürebilir. Bu dönemde ağır kaldırmaktan, yoğun egzersizden kaçınılmalıdır.
İyileşme süresince hafif ağrı, kanama veya akıntı görülebilir; bu bulgular normaldir ve zamanla azalır. Cinsel birliktelik için doktorun onayı alınmalıdır.
Bekarlarda Myomektomi Nasıl Yapılır?
Bekâr hastalarda miyom ameliyatında laparoskopik yöntem tercih edilir. Bu yaklaşım sayesinde dış kesi minimumda tutulur, iyileşme süreci hızlanır ve ileride çocuk sahibi olmak isteyen hastalar için rahim bütünlüğü korunur [1]. Ameliyat öncesinde miyomun boyutu, yayılımı ve miktarı değerlendirilerek cerrahi plan oluşturulur.
Sık Sorulan Sorular
Çıkarılan miyomlar geri gelmez; ancak yeni miyomlar gelişebilir. ACOG, hastaların bu risk konusunda önceden bilgilendirilmesi gerektiğini belirtmektedir [1].
Evet. Myomektomi, rahmi koruyan bir yöntemdir; bu nedenle gebe kalmak isteyen hastalarda tercih edilir. Ancak bazı durumlarda iç yapışıklık gelişebilir; doğum sezaryen ile gerçekleşebilir [1].
Laparoskopik yöntem ortalama 1-2 saat, açık cerrahi ise ortalama 1-2 saat sürmektedir. Süre miyomun boyutuna, sayısına ve konumuna göre değişebilir.
Hayır. Belirti vermeyen miyomlarda bekleme (gözlem) yaklaşımı da değerlendirilebilir. Tedavi kararı; semptomların şiddeti, miyomun boyutu ve hastanın gelecekteki gebelik planları göz önüne alınarak verilmelidir [1].
Pelvik muayene, ultrason ve gerektiğinde pelvik MR görüntüleme ile tanı konulur. Kesin tanı ve tedavi planı için uzman bir jinekoloğa başvurulması önerilir [2].
Referanslar
- American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Practice Bulletin No. 228: Management of Symptomatic Uterine Leiomyomas. Obstetrics & Gynecology, 2021. (https://www.acog.org/clinical/clinical-guidance/practice-bulletin/articles/2021/06/management-of-symptomatic-uterine-leiomyomas)
- American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Uterine Fibroids – Patient FAQ. (https://www.acog.org/womens-health/faqs/uterine-fibroids)
- Mayo Clinic. Myomectomy – Overview, Surgical Approaches and Recovery. (https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/myomectomy/about/pac-20384710)